Installatietoespraak Lieke Schuitmaker

Op 11 januari 2023 is burgemeester Lieke Schuitmaker geïnstalleerd. Ze hield toen de volgende installatietoespraak:

Welkom

Geachte dames en heren, Commissaris van de Koning, Kabinetschef, Minister, Tweede Kamerleden, collega burgemeesters, raadsleden, collegeleden, familie, vrienden, aanwezigen,

Ik begon mijn sollicitatiebrief met de zin ‘de nieuwe burgemeester van Alphen-Chaam is een geluksvogel’. En iedereen die ik de afgelopen maanden ben tegengekomen, alles was ik heb meegemaakt, heeft dat gevoel alleen maar bevestigd. Want wat voel ik, voelen wij, ons gezin, ons nu al welkom. De vriendelijkheid van de mensen in de winkels. Bij de collega's op het gemeentehuis. De hartelijkheid waarmee we in de horeca welkom zijn geheten. Alphen-Chaam voelt nu al als een warme jas die zich naadloos om mij en ons gezin heen vouwt.

Dankuwel voor de open armen waarmee we verwelkomd zijn.

Dit is dus precies waar ik op hoopte toen ik in Alphen-Chaam solliciteerde.

We gaan het avontuur samen aan!

Want toen ik de profielschets las raakte deze een snaar bij mij. Ik herkende veel van wat het voor mijn gezin en mijzelf bijzonder maakt om ergens te wonen. Mijn man en ik keken elkaar aan. Gaan we dit avontuur aan? Het antwoord was volmondig ja! Met onze 2 kinderen, Flip die op school zit in Breda en Minoes die daar binnenkort ook naar de middelbare school gaat, en ons vijfde gezinslid, de hond Senna, komen we zo snel mogelijk hier wonen.

Geen zorgen, we zijn niet zo moeilijk. We zijn vooral dol op onze familie en vrienden. Houden van gezelligheid, lekker eten, en heel duidelijk ook van muziek. Dat staat op de een of andere manier altijd centraal bij ons. Concerten bezoeken, fanatiek stemmen voor de top2000, kibbelen over de playlist in de auto en elke keer heeft er iemand bij ons wel weer pareltje gevonden waar de andere drie van overtuigd moeten worden. Dat zijn ook de momenten waar de liedjes met Kim Konings altijd opduiken.

Een fijne jeugd in een Brabants dorp

Ik zelf ben opgegroeid in Sleeuwijk, een dorp met 5000 inwoners in Brabant. Waar ik het geluk had, een heerlijke onbezorgde jeugd te hebben. Met een vader die onderwijzer was op de lokale basisschool en een moeder die verpleegkundige was in het ziekenhuis. Van hen leerde ik dat het belangrijk is om een beetje betrokken te zijn bij het lief en leed van de mensen om je heen.

En, ik ben opgegroeid in een dorp waar het altijd veilig voelde. Ik kon eindeloos rondjes fietsen. Of in een onopvallend bedoelde knalpaarse zelfgebouwde hut vogels bestuderen bij de plaatselijke waterplas. Spontane logeerpartijtjes. De clubs en verenigingen organiseerden van alles. En ik wist ook, als er een probleem is kan ik altijd wel bij iemand aanbellen die me dan helpt. Bij het postkantoor wisten ze ‘da’s er een van Schuitmaker’ en werd ik altijd geholpen, ook zonder pinpas of de juiste papieren. Hoe mooi is het als je onderdeel mag uitmaken van zo’n gemeenschap.

En natuurlijk, toen ik 19 was ben ik het huis uitgegaan en heb ik geroepen dat ik echt nooit meer in een dorp wilde wonen! Studeren, de wereld ontdekken! Dat ging ik doen. Verhuizen, naar Utrecht, Keulen, later naar Amsterdam, Hilversum, Voorburg tegen Den Haag aan…. mijn eigen ding doen. Leren over het leven en alles wat daarbij hoort.

Tot op een dag…. Flip, als je hem daar ziet zitten kun je je bijna niet voorstellen dat ie ooit een klein ventje was, een kind van bijna drie dat begon te huilen als het zand aan zijn hand kreeg en niet op blote voeten op het gras durfde omdat dat zo raar voelde. En een tweede op komst. Toen verlangde ik vooral heel hard terug naar alles dat ik als kind als vanzelfsprekend beschouwde en wat ik mijn kinderen zo gunde. En zo geschiedde: we keerden terug naar een Brabants dorp. De afgelopen 12 jaar woonden we in Hooge Zwaluwe. En dat bracht ons alles waar we op hoopten. Ik ben ook heel blij dat er vanavond een groot aantal van onze Hooge Zwaluwse vrienden hier zijn.

Een datum met een bijzondere betekenis

11 januari, de datum van vandaag, is een bijzondere dag met een bijzondere betekenis voor mij en mijn familie. Het toeval wil namelijk dat het ook de sterfdag van mijn zusje is.

Ik heb er best even over nagedacht of ik dit vanavond zou gaan benoemen maar omdat veel mensen er de laatste tijd al tegen me over begonnen, wil ik er toch even bij stilstaan.

Ruim 20 jaar geleden was dit een heftige tijd voor ons gezin. Mijn zusje had de pech om op het verkeerde moment op de verkeerde plek te zijn. Er werd geschoten door een dichte deur, van een cafe in Gorinchem, en dat kostte haar haar leven omdat ze toevallig aan de andere kant haar jas aan het ophalen was. In de periode daarna kwamen de lelijkste én de mooiste kanten van een samenleving aan de oppervlakte.

Het verdriet en de schade die geweld en agressie aanrichten. Ons gezin was ontredderd. Maar hoe mooi was het dat de gemeenschap in Sleeuwijk een beetje ons paste. De overburen pakten bijvoorbeeld de zorg en het huishouden op, en het plaatselijke restaurant kwam spontaan eten langsbrengen. Maar wat er ook gebeurde is dat tienduizenden mensen samen een vuist maakten, en de straat opgingen in een stille tocht. Overal in Nederland hoorde je die avond de kerkklokken op hetzelfde moment.

Een voorbeeld

De gemeente, met Piet IJssels, de burgemeester van Gorinchem voorop, maakte destijds echt het verschil toen de gemoederen hoog opliepen, de boel bij elkaar gehouden moest worden en er een schouder nodig was.

Dit laat ook zien dat als mensen het samen willen, er iets moois kan komen uit iets vreselijks. Hier is bij mij het zaadje geplant en heb ik geleerd hoe belangrijk gemeenschappen zijn en hoe die gestimuleerd en beschermd moeten worden. Toen ik eenmaal besloten had dat ik dit onderwerp vanavond ging benoemen ging ik ook googlen op Piet IJssels. En las ik in een interview van een paar jaar gelden dat de schietpartij hem ook nooit meer echt heeft losgelaten. Dus ik heb hem gebeld en verteld over hoe hij bij mij ooit dat zaadje heeft geplant met hoe hij het toen heeft aangepakt. Hij is hier ook vanavond met zijn vrouw en dat vind ik heel bijzonder.

Een bijzondere gemeente

Ik bedacht me een poos geleden dat als ik ooit burgemeester wilde worden, ik dit alleen maar zou willen in een gemeente met dorpse gemeenschappen, waar dingen samen doen, een beetje voor elkaar zorgen en gemeenschapszin belangrijk zijn. En dan vooral, eerlijk is eerlijk, een Brabantse gemeente. Brabant waar we elkaar de waarheid vertellen maar elkaar ook heel laten. Want uiteindelijk moeten we hier linksom of rechtsom altijd weer een biertje met elkaar kunnen drinken na afloop.

Waar iedereen welkom is als je maar gewoon normaal doet. Waar mensen elkaar kennen en een beetje op elkaar letten. Waar genoeg ideeën, energie en ondernemingszin zijn om de meest bijzondere dingen te organiseren, zoals de Acht van Chaam, de Allfunse Buurt Battle, de Kunstroute in Strijbeek, het GaldersFeestWeekend, Carnaval. Waar het oude bewaard blijft maar we wél met de tijd meebewegen. Waar als agrarische gebouwen hun oude functie verliezen ze wél blijven staan en een andere invulling krijgen bv als natuurcamping, trouwlocatie of plek waar je kunt vergaderen. Waar het Bels lijntje geen treinroute meer is maar een prachtig fietspad waar je van de adembenemende omgeving kunt genieten.

Waar mensen de mooie dingen uit het verleden koesteren zoals in het Oudheidkundig museum, en waar dingen als liefde voor landschap en streekproducten centraal staan. Alphen-Chaam heb ik tot nu toe leren kennen als een gemeenschap die haar blik heeft gericht op de toekomst, maar altijd gespiegeld aan de waardevolle dingen uit het verleden. Hoe meer ik er over tegenkom, hoe duidelijker het wordt hoe goed de Cittaslow manier van leven bij Alphen-Chaam past, en andersom. Dat hebben jullie hier mooi voor elkaar. En wat geweldig dat ik daaraan mee mag gaan werken.

Werk aan de winkel

Want er is zeker ook werk aan de winkel. Het goede behouden en blijven zoals we zijn is soms hard werken. We leven in een onrustige wereld waarbij oorlogen, ondanks dat ze ver weg zijn, ons tóch raken.

Er kan een beroep op de gemeente gedaan worden als gevluchte mensen onderdak nodig hebben. De energieprijzen zijn zó hard gestegen dat inwoners in de knel komen en sportclubs en verenigingen de noodklok luiden. Het klimaat verrast ons regelmatig, en het grondwaterpeil daalt in de vennen en de zwemplassen in dit deel van Nederland.

Er gebeuren dingen in oude vervallen schuren die het daglicht niet kunnen verdragen.

Mensen worden steeds ouder en zie dan nog maar eens te organiseren dat ze de juiste zorg en ondersteuning krijgen. Kwetsbare mensen die moeite hebben om zich staande te houden zijn er nog steeds genoeg. Hoe zorgen we er juist dan voor dat we op die momenten onze energie ook dáárop richten?

En dat in een tijd dat het Sociaal Cultureel Planbureau meldde dat Nederlanders zich zorgen maken over de manier van samenleven in ons land. Dat meningsverschillen over maatschappelijke kwesties groter worden, en mensen in toenemende mate tegenover elkaar komen te staan in plaats van naast elkaar.

De kracht van onze gemeenschap

Daar zit voor mij de kern. Ik geloof namelijk oprecht dat de kracht van onze gemeenschap daar zit waar we samen de schouders eronder zetten. Dat we onze dorpen onze dorpen kunnen houden, als we elkaar op blijven zoeken, een beetje voor elkaar zorgen en iedereen mee kan doen. Naar elkaar luisteren en doorvragen, voordat we onze mening erin gooien.

Je kunt pas aan de slag als je weet wat het écht is dat mensen dwars zit, of het probleem is. Als mensen uit de emotie van alles roepen is dat wat je als eerste hoort, vaak helemaal niet waar het echt om gaat. En heel vaak is het gemeentehuis dan ineens helemaal niet de oplossing.

Slechts een deel van de thema’s, problemen, uitdagingen in de samenleving kunnen we oplossen vanuit het gemeentehuis, het overgrote deel doen mensen in die gemeenschappen, met elkaar.

Ik ga me dubbel en dwars inzetten

U heeft sowieso mijn woord dat ik mij voor mijn deel, ons deel, dubbel en dwars ga inzetten. Met alles wat ik in me heb. En ik wil jullie nu meteen al oproepen: nodig me uit bij je vereniging. Je club. Je organisatie. Of bij wat het ook is dat bijzonder genoeg is om me te laten zien en weten. Want ik kan alleen mijn werk goed doen als ik weet wat er speelt. Wat er goed gaat en wat er beter kan. Ik wil er bij zijn, betrokken zijn, mee aan de slag. De zetjes geven, complimenten uitdelen, een arm om de schouder leggen, of wat er ook nodig is om dat wat ons leven in onze dorpen zo mooi maakt, te beschermen en koesteren.

Maar dat kan niet zonder een andere kant. Het is soms ook nodig heel scherp en duidelijk te zijn tegen mensen die onze fijne gemeenschap en die veilige omgeving voor onze kinderen in de weg staan.

Dat is wat ik u te bieden heb. 1000% inzet. Zetjes geven, complimenten uitdelen en een arm om de schouder aan de ene kant. En heel duidelijk en scherp zijn aan de andere kant.

We kunnen dit alleen samen

Maar veel belangrijker nog, ik kan dit niet alleen. Dit kunnen we alleen samen. Met alle inwoners van Alphen, Chaam, Galder, Strijbeek, Bavel en Ulvenhout aan onze kant. Met de gemeenteraad, het college, de collega’s op het gemeentehuis en alle anderen. Samen moeten we ervoor zorgen dat het leven in onze dorpen zo fijn blijft.

Dat is waarvoor ik me zeven dagen per week ga inzetten. Met heel veel passie en trots en vooral samen met u. Zodat we er samen voor zorgen dat we hier behouden wat ons zo bijzonder maakt en verder bouwen aan wat nog beter kan.

Dank u wel, ik zie uw uitnodiging graag tegemoet, En voordat we afsluiten met een biertje aan de bar, ben ik heel blij dat we nog een keer van haar muziek mogen genieten, dames en heren, Kim Konings!